Wanneer je geld leent voor de aankoop, bouw of verbouwing van een woning, is het uiteraard de bedoeling dat je alles binnen de afgesproken termijnen terugbetaalt aan de bank – inclusief de interesten. Daarom vragen kredietgevers meestal extra waarborgen bij de aanvraag van zo’n krediet. Ze willen doorgaans een stukje eigen inbreng, maar wanneer die onvoldoende blijkt, zou je aan je ouders kunnen vragen of zij mee borg willen staan. Zo’n borgstelling kan helpen om een kredietaanvraag alsnog goedgekeurd te krijgen, maar ook om een hoger krediet ­bedrag te bekomen.

Je ouders hoeven niet noodzakelijk voor de volledige termijn van de lening of het volledige geleende bedrag borg te staan, het kan evengoed voor een beperkte periode, of een gedeelte of een percentage van het geleende kapitaal. Weet wel dat de hoogte van de borgstelling wettelijk beperkt is. Meer bepaald tot maximaal het bedrag van de kredietovereenkomst, verhoogd met de interesten. Die interesten mogen bovendien niet hoger zijn dan 50 procent van de hoofdsom. Het spreekt voor zich dat bij zo’n borgstelling vertrouwen aan de basis ligt. In principe kan trouwens iedereen – dus ook iemand van buiten je familie – zich borg stellen. Er hoeft zelfs geen enkele relatie te zijn met de kredietnemer. Borgstellers moeten wel een juridische en intellectuele bekwaamheid hebben en dienen aan bepaalde voorwaarden te voldoen. De bank wil immers weten of ze daadwerkelijk in staat zijn om de lening terug te betalen wanneer jij dat niet meer bent. Meestal komt er dan ook eerst een onderzoek naar hun solvabiliteit en financiële draagkracht.

In plaats van een persoonlijke borg mogen je ouders overigens ook een hypotheek op hun eigen onroerend goed laten vestigen. In dat geval geldt hun eigendom als waarborg voor jouw krediet.

De kredietgever moet jouw ouders elk jaar op de hoogte brengen van eventuele wijzigingen aan het contract.

Eenzelfde akte

Wanneer je ouders ermee akkoord gaan om zich borg te stellen voor jouw lening, dan dienen ze daarvoor hun schriftelijke toestemming te geven. Ze beloven dan officieel om het krediet in jouw plaats af te betalen wanneer jij daar zelf niet meer toe in staat bent. “In principe wordt zo’n borgstelling mee opgenomen in de oorspronkelijke kredietakte”, weet Bart Azare van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat. “Zo worden de kosten immers beperkt en maakt alles deel uit van eenzelfde operatie.”
De duur van de borgstelling moet opgenomen worden in de akte. Normaal gezien heeft het contract met je ouders dezelfde looptijd als die van de lening. Is dat niet het geval, dan kan de overeenkomst alleen verlengd worden met hun instemming. Bij een krediet van onbepaalde duur kan het contract met de borgstellers volgens de wet nooit langer zijn dan vijf jaar. Maar dat is niet echt van toepassing op hypothecaire woonkredieten, omdat de looptijd hiervan in principe steeds op voorhand gekend is. Gedurende de duur van het krediet moet de financiële instelling je ouders op de hoogte houden van alle wijzigingen die eventueel aangebracht worden aan het contract. De kredietgever moet hen eveneens elk jaar herinneren aan het feit dat ze voor jou borg staan. Bovendien moet hij hen op de hoogte houden van de uitstaande rente en kosten. Ook moeten je ouders gewaarschuwd worden wanneer jij als kredietnemer problemen zou ondervinden met het betalen van je lening.

Wat bij problemen?

De bank kan je ouders effectief als borg aanspreken in enkele specifieke gevallen:

wanneer je de afgelopen twee termijnen van de lening nog niet hebt terugbetaald;
wanneer je minstens 20 procent van het totale af te lossen bedrag niet hebt terugbetaald;
wanneer je de laatste betaling nog niet hebt terugbetaald.
De kredietgever moet eerst jou als kredietnemer een aangetekende brief sturen om je in gebreke te stellen. Daarmee wijst hij jou erop dat je de voorwaarden, zoals afgesproken in het kredietcontract, niet nakomt. Pas wanneer je een maand na het ontvangen van de aangetekende brief nog steeds niet betaald hebt, kan de kredietgever je ouders als borg aanspreken. Goed om te weten: hij mag geen bijkomende kosten of een schadevergoeding eisen van de borgstellers.

Ga niet over één nacht ijs

Denk sowieso goed na voor je mensen uit je directe omgeving vraagt om borg te staan voor jouw woonkrediet. Vraag je af of je nog wel op dezelfde manier met elkaar zal kunnen omgaan wanneer zij op een dag effectief voor jouw schulden zullen moeten opdraaien. Zeker wanneer je als koppel een lening afsluit, denk je maar beter twee keer na vooraleer je je (schoon)ouders hierbij betrekt. Want wanneer de relatie na verloop van tijd op de klippen loopt, kan dit tot extra pijnlijke situaties leiden.

Uit 'Ik ga bouwen', oktober 2017
Tekst: Roel van Espen